Dita e grave dhe te drejtat e tyre

08. 03. 2012. - 15:47 -- MRS
m

Ne bote sot po shenohet Dita e grave – 8.Marsi, ne shenje kujtimit ne demostratat e grave puntore te amerikes ne Qikago ne vitin 1909. ne keto demostrata me shume se 15.mije gra qe kane kerkuar oranin me te shkurte te punes, rroget me te mira dhe te drejten ne votim. Edhe pse Serbia ka qen nder vendet e para qe kane filluare festimin e kesaj feste, pozita e grave ende nuk eshte ne nivelin e duhur. Ka pergaditur Jelica Tapushkoviq.

Dita e grave eshte miratuare ne konferencen e Dyte nderkombetare te grave socialiste me 8.mars te vitite 1910. ne Kopenhagen me iniciativen e Gjermanes Klare Cetkin , lideren e atehershme te grave ne levizjen e puntorve. Per her te pare kjo fest eshte shenuare ne vitin 1911. ne Austrije, Gjermani, Zvicer dhe Danimark, kur me shume se nje million gra dhe meshkuje kane organizuare tubimet ne te cilat eshte kerkuar qe grate te kane te drejte votimi, dhe tju mundesohet te ken pozitat publike dhe tju mundesohet te ken pozitat publike, te drejten ne pune dhe arsim. Ne Serbije Dita e grave shenohet nga viti 1914. qe ka qen preceden jo vetem ne regjion por edhe ne Evrope dhe bote. Per ket flet fakti qe OKB zyrtarishte 8.Marsin e ka shpallur si diten Nderkombetare te grave ne vitin 1975.

Edhe pse grate ne fillim te shekullit 20. kane luftuare per te drejtat e tyre, ne fillim te shekullit 21. situate nuk eshte ideale, duke pasur parasyshe qe ne disa vendet ne bote grate nuk kane te drejte votimi, e drejta te punojne ne arsim. Per ket flasin edhe nje numer I madhe I konventave dhe ligjet te cilat vendet kane qen te detyruara se sit e sigurojne nje barazi me meshkujte, kur nuk egziston vetdija qe grate te kane te drejtat e plota si meshkujte.

Edhe pse shenimi I festes ne Serbije ka qen nder vendet e para, ne dhijet vitet e fundit jane miratuare dokumentet me te cilat sigurohet barazia gjinore, ndalimi I diskriminimit ndaj grave, ndalimi I dhunes mbi grate. Edhe ne mdeiat qe konsiderohen si bartesit e perparimit shume pake shkruhet per grate e sukseshme, me shume shkruhet per grate qe punojne ne sherbimin e argetimit. Edhe me tutje ne Kuvend dhe ne Qeverine, edhe pse keto institucione kane miratuare ligjet antidiskriminuese me pake se nje e treta e vendeve jane per grate, edhe ne qeofte se ato jane te emruara keto pozita nuk jane resoret me te rendesishem. Ne strehimore edhe me tutje eshte numri I madhe I grave qe kane pasur guxim te ikin nga dhuna e meshkujve. Te cilet konsiderojne qe eshte normale qe gruja te maltretohet dhe rrahet. Vanja Macanoviq nga qendra Autohtone e grave thot per radion tone, qe ne vitet e fundit pozita e grave eshte permirsuare, por situate edhe me tutje nuk eshte e kenaqeshme. Sipas fjalve te saja, shteti ka ber punen e vet me miratimin e shume ligjeve per te drejtat e grave, por eshte pytje e madhe se ato zbatohen dhe si zbatohen. Perveq kesaj eshte e nevojshme te ndryshohet vetdija e njerzve , kjo munde te ndryshohet vetem ne qofte se ndryshohet opinjoni public I atyre qe krijojne ket. Pa ket 8.Marsi eshte vetem germ ne leter, ka then bashkbisedusja e jone, Macanoviq.

Ne cdo raste, shembujte e shumte flasin se ne cilen mnyre te drejtat e grave jane te rrezikuara, edhe 100 vite pas revulucionit te cilin Klara Cetkin ka ngritur. Ne qofte se lufta e saj pak ka ndryshuare vetdijen per grate, ne nje pjes te botes, nuk munde te thuhet qe ka qen e kote.